OLG Celle, Beschluss vom 09.01.2024, Az.: 6 W 175/23

Zusammenfassung:

Das Oberlandesgericht (OLG) Celle hat mit Urteil vom 09.01.2024 (Az.: 6 W 175/23) erneut klargestellt, dass ein notarielles Testament sittenwidrig sein kann, wenn eine Berufsbetreuerin ihre gerichtlich verliehene Stellung missbraucht, um einen älteren, kranken und leicht beeinflussbaren Erblasser zu einer letztwilligen Verfügung in ihrem Sinne zu bewegen. Das Gericht bestätigt damit seine frühere Rechtsprechung (OLG Celle, 6 U 22/20, Urteil vom 07.01.2021). Zudem wurde in einem ergänzenden Beschluss des Bundesgerichtshofs (BGH, Beschluss vom 11.10.2023, Az.: IV ZB 26/22) der Geschäftswert bei der Beurkundung eines Pflichtteilsverzichtsvertrages gegenüber Erstversterbenden anhand des Vermögens beider Erblasser bemessen. Die Entscheidung stärkt den Schutz älterer und beeinflussbarer Erblasser vor unzulässiger Einflussnahme und präzisiert zugleich die Bewertung bei Pflichtteilsverzichtsverträgen.

Tenor

Das Oberlandesgericht Celle erklärt das notarielle Testament der Betreuten für sittenwidrig und damit nichtig. Die Kosten des Verfahrens trägt die unterliegende Partei. Der Beschwerdewert wird auf 250.000 Euro festgesetzt.

Gründe

Sachverhalt

Der Fall betrifft eine ältere, alleinstehende Frau, die aufgrund gesundheitlicher Einschränkungen unter gerichtlicher Betreuung stand. Die Betroffene war schwer krank und in ihrer Entscheidungsfähigkeit deutlich beeinträchtigt. Die gerichtlich bestellte Berufsbetreuerin nutzte ihre Stellung aus, um die Betroffene zu einer letztwilligen Verfügung zu bewegen, die ihren eigenen Interessen zugutekam. Hierzu wurde ein Notar hinzugezogen, der die testamentarische Verfügung beurkundete.

Im Nachhinein stellte sich heraus, dass die Betreuerin den Erblasser gezielt beeinflusst hatte, um ein Testament in ihrem Sinne errichten zu lassen. Die Erben der Betroffenen klagten daraufhin auf Feststellung der Sittenwidrigkeit und Nichtigkeit des Testaments.

Das OLG Celle bestätigte die vorangegangene Rechtsprechung, wonach eine solche Einflussnahme unter Missbrauch der Betreuerstellung zur Sittenwidrigkeit des Testaments führen kann. Die Entscheidung stützt sich auf die Notwendigkeit, die freie und unbeeinflusste Willensbildung des Erblassers zu schützen.

Rechtliche Würdigung

Grundlage der Entscheidung sind die Vorschriften des Bürgerlichen Gesetzbuchs (BGB), insbesondere die Regelungen zur Testierfreiheit und zur Sittenwidrigkeit:

  • § 1945 BGB regelt die Testierfreiheit, die jedem Erblasser zusteht, sein Vermögen nach eigenem Willen zu vererben.
  • § 138 BGB bestimmt die Sittenwidrigkeit von Rechtsgeschäften, wenn diese gegen die guten Sitten verstoßen.
  • § 177 BGB behandelt die Anfechtbarkeit von Willenserklärungen, die durch widerrechtliche Drohung oder widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrechtliche widerrecht

Barrierefreiheit

Inhalts- und Navigationshilfen

Farbanpassungen

Textanpassungen

100%
Bitte aktiviere JavaScript in deinem Browser, um dieses Formular fertigzustellen.

Formular

Klicke oder ziehe Dateien in diesen Bereich zum Hochladen. Du kannst bis zu 5 Dateien hochladen.
Checkboxen
✉️ Kontaktieren Sie uns
Nach oben scrollen